Rhizartrose

Pijnlijke gewrichtsslijtage aan de duimbasis

U wenst informatie over

Dit is slijtage in het gewricht van de duimbasis. Dit gewricht is door zijn vorm meer vatbaar voor artrosevorming (rhizartrose) in vergelijking met andere gewrichten in het lichaam. rhizartrose

Rhizartrose

vraag

Wat is duimbasisartrose

  • Dit is slijtage aan het gewricht van de duimbasis dat wordt gevormd door het os trapezium en de eerste metacarpaal (CMC1 gewricht). Dit gewricht is een ‘dubbelzadel’-gewricht dat door zijn vorm meer vatbaar is voor slijtage. Dergelijke artrose komt frequent voor bij dames die veel fijn handwerk doen of hebben gedaan. 1

  • De slijtage kan ook in het gewrichtje net eronder voorkomen: tussen os trapezium en scafoïd (of bootvormig beentje) (STT gewricht). Dit gewricht is te beschouwen als de overgang tussen duim en pols. 1

  • De artrose kan ook thv beide gewrichten voorkomen. 1

vraag

Klachten

  • Zwelling
  • Pijn thv het duimbasisgewricht en/of de pols.
  • Verminderde knijpkracht tss wijsvinger en duimtop. bv. sleutel in een deurslot draaien of het openen van een bokaal. De pijn is vooral uitgesproken tijdens of na bepaalde handelingen en belasting.
vraag

Diagnose

  • Anamnese
  • Klinisch onderzoek
  • Radiografie:
  • Specifieke radiografische opnames zijn noodzakelijk om de uitgebreidheid van de artrose na te gaan. Een optimaal zicht op zowel het CMC1 gewricht (carpometacarpaal 1), als het STT gewricht (scafotrapeziotrapezoïdaal), zijn aangewezen om een goede behandeling te kunnen vooropstellen.

    Opnames: bilateraal vergelijkend CMC1, kapandji F/P & STT, Bett’s view.

  • Zo nodig: aanvullende beeldvorming.
vraag

Waarom behandelen

  • Om een pijnloos gewricht en duimbeweeglijkheid te bekomen.
  • Knijpkracht wordt meestal maar gedeeltelijk herwonnen.
vraag

Welke behandeling hangt af van

  • De pijn
  • De functionele beperking
  • De uitgebreidheid van artrose op radiografie.
  • Het beroep van de patiënt.
  • De verwachtingen van de patiënt.
Beperkte en / of weinig pijnlijke artrose / patiënten met jonge leeftijd

Niet-operatieve behandeling

  • Vermijden van pijn uitlokkende factoren
  • Pijnstillers en ontstekingsremmers
  • Eenvoudige duimbrace voor ‘s nachts 1

  • Duurzame duimbrace, ook voor overdag
  • In geval van STT artrose wordt een langere spalk voorzien voor 's nachts.
  • Infiltratie met cortisone 1

Gevorderde en pijnlijke artrose

Operatieve behandeling

  • Duimbasisprothese:
    hierbij wordt het gewricht (CMC1) vervangen door een kunstgewricht (prothese). 1 2

  • Trapeziectomie (LRTI): indien de artrose zich zowel thv het CMC1 als thv het STT gewricht bevindt, is het niet aangewezen een prothese te plaatsen aangezien dit enkel het CMC1 gewricht behandelt. De enige mogelijkheid is dan om het os trapezium in zijn geheel te verwijderen. Een pees uit de voorarm vervangt het weggenomen bot. 1

  • Arthrodese:
    Het gewricht (CMC1) wordt in dit geval vastgezet. Bij mensen die zwaar handenarbeid doen geniet dit de voorkeur boven een duimbasisprothese omdat de prothese anders te snel verslijt.
  • Osteotomie:
    Heroriëntatie van het gewricht om vroegtijdige artrose te voorkomen.
  • Arthroscopie:
    Kijkoperatie van het CMC1 (en STT) gewricht om aanwezige ontstekingsweefsel te verwijderen en kraakbeenkwaliteit na te gaan.
Verblijf Verblijf

Kortverblijf of dagopname

Anesthesie Anesthesie

locoregionale of algemene verdoving

Duur operatie Duur operatie

45 - 60 minuten

Immobilisatie Immobilisatie

2x 10 dagen gips, nadien afneembaar duimspalkje en onmiddellijke mobilisatie van de duim.

Wondverzorging Wondverzorging

tijdens gipswissels

Thuisverpleging Thuisverpleging

Doorgaans niet noodzakelijk

Fietsen Fietsen

ten vroegste na 6 weken

Sporten Sporten

na 3 maanden

Autorijden Autorijden

Van zodra uit de gips.

Wassen Wassen

De gips droog houden.

Werkonbekwaam Werkonbekwaam

3 maanden

Volledig herstel Volledig herstel

3 maanden

Verblijf Verblijf

1 nacht of dagopname

Anesthesie Anesthesie

locoregionale of algemene verdoving

Duur operatie Duur operatie

60 - 75 minuten

Immobilisatie Immobilisatie

2 x 2 weken gips, nadien vrij bewegen.

Wondverzorging Wondverzorging

tijdens gipswissels

Thuisverpleging Thuisverpleging

Doorgaans niet noodzakelijk

Fietsen Fietsen

onmiddellijk

Sporten Sporten

na 2 - 3 maanden

Autorijden Autorijden

Van zodra uit de gips

Wassen Wassen

Gips droog houden

Werkonbekwaam Werkonbekwaam

3 maanden

Volledig herstel Volledig herstel

3 maanden

Operatie: uitgebreide uitleg

vraag

operatie duimbasisartrose: voor wie, wat, waarom

  • Voor wie: mensen met pijnlijke artrose aan de duimbasis.

    • Pijn
    • Bewegingsbeperking van de duim
    • Verlies van knijpkracht
  • Wat:
    Tijdens deze operatie wordt een kunstgewricht (prothese) geplaatst ter vervanging van het versleten gewricht.
  • Waarom:
    • Om de pijn weg te nemen.
    • Om de duim beweeglijk te houden.
    • Om de knijpkracht tss duim en vinger te herstellen.
vraag

Wat moet u doen vóór de ingreep

  • Nuchter: U bent nuchter de dag van de operatie (= niet eten, drinken of roken vanaf middernacht vóór de operatie). Indien u in de namiddag wordt geopereerd, is een beperkt ontbijt toegestaan. U dient wel minstens 6 uur vóór de operatie nuchter te zijn!
  • Thuismedicatie: mag ‘s ochtends nog worden ingenomen met een klein slokje water. Geen koffie of andere dranken !
  • Bloedverdunners:
    • De meeste bloedverdunners mogen tijdelijk niet meer worden ingenomen, tenzij anders besproken met de chirurg.
    • Asaflow mag in principe wel verder worden ingenomen en hoeft dus niet te worden gestopt voor de ingreep.
    • Bespreek met uw huisarts hoelang, welke bloedverdunner best wordt onderbroken. Zo nodig zullen prikjes in de buik moeten worden opgestart (LMWH).
  • Preoperatieve onderzoeken: Zo nodig wordt voor de operatie bij de huisarts een bloedafname en ECG afgenomen. Het resultaat wordt meegenomen de dag van de operatie.
  • Samenwerkingsdocument: u neemt het samenwerkingsdocument ingevuld en ondertekend mee de dag van de operatie en geeft dit aan de verpleegkundige.
  • Suikerziekte: In geval van suikerziekte zal u vroeg worden behandeld en is het belangrijk de diabetesmedicatie pas na een ontbijt nà de operatie in te nemen.
  • Allergieën: Vergeet niet te vermelden indien u allergisch bent aan medicatie, latex of ontsmettingsmiddelen
  • Valse nagels: U draagt bij voorkeur geen valse nagels. U heeft propere nagels.
  • Sierraden: U draagt geen ringen aan de te opereren hand. Zo nodig vraagt u hulp (bv. juwelier) om de ring (tijdelijk) te verwijderen.
  • Kledij: U draagt kledij met korte / losse mouwen.
vraag

U wordt geopereerd in AZ St-Jan Brugge

  • Dagziekenhuis:

    De werkdag vóór uw operatie zal u worden opgebeld door de vooropname eenheid ('VOE'). Er zal u worden gemeld hoe laat u in het ziekenhuis wordt verwacht. U mag rechtstreeks naar de verdieping van het dagziekenhuis.

    U hoeft niet via de inschrijvingskiosk op het gelijkvloers te passeren.

  • Kortverblijf:

    De werkdag vóór uw operatie zal u worden opgebeld door de vooropname eenheid ('VOE'). Er zal u worden gemeld hoe laat u in het ziekenhuis wordt verwacht.

    Vóór u wordt opgenomen passeert u via de inschrijvingskiosk in het onthaal en kiest u voor ‘OPNAME’ op de menu van het keuzescherm.

vraag

U wordt geopereerd in AZ St-Lucas Brugge

  • Dagziekenhuis:

    U neemt de werkdag vóór uw operatie tussen 17u30 en 18u30 telefonisch contact met het secretariaat van de dagkliniek (050 / 36 90 10). Het uur van opname zal u meegedeeld worden.

  • Kortverblijf:

    U wordt de dag van de operatie ten laatste om 10u ‘s ochtends verwacht op het opname verdiep.

vraag

Welke verdoving

  • Locoregionale verdoving:

    Bij deze vorm van verdoving wordt de volledige hand verdoofd door enkele verdovende prikjes in de onderarm (polsblok). Deze verdoving wordt toegediend door de anesthesist. Met deze manier van verdoving slaapt de volledige hand. De patiënt voelt dat er geopereerd wordt maar het doet geen pijn.

  • Algemene verdoving:

    Per uitzondering en op specifieke vraag wordt voor dergelijke ingreep de patiënt volledig verdoofd.

  • Het type verdoving wordt beslist in overleg met de patiënt, de chirurg en de anesthesist.
  • Zo nodig wordt tijdens de operatie ook wat sedatie voorzien. De patiënt wordt dan niet volledig in slaap gebracht, maar merkt dan ook niet veel meer van de operatie.
  • De verdoving is vergelijkbaar met een behandeling bij de tandarts waarbij nog gevoeld wordt, maar geen pijn meer wordt ervaren.
vraag

Hoe verloopt de ingreep

  • De ingreep vindt plaats onder locoregionale of algemene verdoving.
  • De hand en arm wordt volledig ontsmet. Nadien worden steriele doeken aangebracht.
  • Tijdens de ingreep wordt een electrisch zaagje gebruikt dat lawaai maakt.
  • De ingreep duurt zo’n 45 - 75 minuten.
vraag

Tijdens de hospitalisatie

  • De operatie vindt doorgaans plaats in dagopname of kortvervblijf.
vraag

Administratie

  • Arbeidsongeschiktheid
  • Mutualiteit
  • Verzekering
  • Beroepsziekte
vraag

Na ontslag

  • Autorijden: U zal 3 weken niet met de wagen kunnen rijden aangezien u gedurende deze periode een gips zal dragen (2x 10 dagen).
  • Opnameduur: meestal wordt gekozen voor 1 nacht opname om de pijn op te vangen (meestal met een langwerkende plexusverdoving). De dag nadien wordt in de gipskamer een nieuwe gips aangelegd.
  • Pijnstillers: Paracetamol en zo nodig tramadol.
  • Controle na de ingreep: Afhankelijk van de operatietechniek en chirurg wordt u:
    1d: gipskamer, nieuwe gips na 10 dagen.
  • De hechtingen worden verwijderd tijdens de gipswissel.
vraag

Controle en opvolging

  • 1d: gipskamer: gipswissel
  • 10d: gipskamer: gipswissel
  • 20d: gipskamer: verwijderen gips.
    start automobilisatie van de duim.
    zo nodig duimspalkje.
vraag

Revalidatie

Na de gipsimmobilisatieduur van 3 weken (2 x 10 dagen), wordt gestart met het autonoom bewegen van de duim.
Zo nodig wordt kinésitherapie opgestart.

vraag

Eventuele complicaties

  • wondinfectie
  • Postoperatieve pijn thv het litteken.
  • Sudeck
  • Nabloeding
  • Luxatie van de prothese 1

vraag

Nog enkele tips

Hou de hand na de operatie voldoende hoog en beweeg voldoende met de vingers en pols. Dit beperkt de postoperatieve zwelling.