Enkelverzwikking

Verstuiking / distorsie van de enkel met / zonder letsel aan de gewrichtsband(en)

U wenst informatie over

  • Het enkelgewricht is een scharniergewricht tussen het onderbeen en het sprongbeen van de voet en wordt gestabiliseerd en bij elkaar gehouden door gewrichtsbanden of ligamenten alsook een gewrichtskapsel. Bij een verzwikking of verstuiking van de enkel kunnen deze structuren verrekken of scheuren.
  • Een enkelverstuiking of distorsio, is een plotse kanteling en/of torsie van de enkel waarbij enkelgewrichtsbanden (ligamenten) 1 uitrekken of scheuren. Soms kan ook het bot breken.
  • Vaak voorkomend bij spring- of contactsporten.
vraag

Wat is het:

x

vraag

Klachten

  • In eerste instantie is pijn, vaak aan de buitenzijde van de enkel aanwezig.
  • Zwelling onmiddelijk of na paar uur is frequent.
  • Bloeduitstorting wijst op gedeeltelijke of gehele scheur van de enkelbanden of kan ook gezien worden bij een breuk van de enkel. 1
  • Steunen is nadien niet altijd mogelijk.
vraag

Diagnose

  • Op basis van het specifieke verhaal bij een sportongeval
  • Het hierboven beschreven klachten patroon
  • Radiografie: wanneer uit te voeren (Ottawa Rules)
    • Röntgendiagnostiek is enkel geïndiceerd wanneer er sprake is van pijn op het bot van binnen- of buitenenkel of in de middenvoet en daarenboven een van volgende symptomen zich voordoet:
    • Onvermogen de enkel te belasten (vier stappen te doen);
    • Pijn bij palpatie van de distale 6 cm van de posterieure zijde van het scheenbeen of de knobbel van de binnenenkel;
    • Pijn bij palpatie van de distale 6 cm van de posterieure zijde van het kuitbeen of het uiteinde van de buitenste enkelknobbel;
    • Pijn bij palpatie van de basis van het voetwortelbeentje van de kleine teen;
    • Pijn bij palpatie van het os naviculare.
  • Wat als op radiografie geen breuk wordt gezien na een verzwikking?: dan is de kans nog zeer reëel dat er een letsel is aan de gewrichtsbanden (ligamenten).
    • Letsel aan de enkelbanden (indeling):

      • Graad1: Verrekking van de enkelbanden.
      • Graad 2: Gedeeltelijke scheur van de enkelbanden.
      • Graad 3: Volledige ruptuur van de enkelbanden.
vraag

Waarom wordt er behandeld

  • Zo snel mogelijk de zwelling te verminderen.
  • Het steunen en stappen terug mogelijk maken.
  • Een stevig gevoel in de enkel te herwinnen en blijvend verzwikkings- of onzekerheidsgevoel te voorkomen.
vraag

De behandelingskeuze is afhankelijk van

  • De mogelijkheid om te steunen op de voet en enkel.
  • De radiografie: zo toch een breuk wordt gezien, ook zo te behandelen.

Niet operatief

  • Eerste aanpak zo snel mogelijk na trauma: ijs aanbrengen, hoogstand van de enkel en het been, rust en steunverband (PRICE principe):

    • Protection: bescherming door krukken +/- gips of brace
    • Rest: relatieve rust, stappen kan van zodra mogelijk binnen de pijngrenzen
    • Ice: ijs applicatie
    • Compression: drukverband, elastische brace vermindert de zwelling
    • Elevation: hoogstand
vraag

Meer uitleg over de conservatieve behandeling

  • Wanneer huisarts of spoedgevallen contacteren?:
    Bij uitgesproken zwelling en wanneer steunname onmogelijk is
  • Radiografie: zie diagnose
  • Gipsbehandeling is vooral van nut wanneer steunname en belasten in eerste instantie niet mogelijk zijn wegens de pijn en zwelling; Meestal wordt een (open) gips aangelegd voor 1 week tot 10 dagen. Ijs kan tegen de gips worden gelegd voor 15-20 minuten en dit 3 tot 4 maal per dag.
  • Langere behandeling met gips is meestal niet nodig tenzij er een breuk werd vastgesteld
  • Bij graad 3 verstuiking kan een brace zinvol zijn tot 3 à maximaal 6 weken na het trauma. De heling van het ligament krijgt hierdoor wat extra rust.
  • Na een enkelverstuiking probeert men, van zodra mogelijk, te steunen, mobiliseren en verstevigen. Vandaar belang van kinesitherapie (functionele revalidatie).
  • Functionele revalidatie omvat verstevigings- en stabiliserende kine van de enkel gecombineerd met ontstekingsremmende behandeling. Dit is bij elke enkelverstuiking nuttig. Door de enkel extra op te trainen kan men de blijvende instabiliteit vaak voorkomen.
  • Operatief herstel van gescheurde enkelbanden is in de acute fase zelden aangewezen.
vraag

Blijvende last na enkelverstuiking

  • Zwelling gedurende meerdere weken tot maanden na verzwikking is mogelijk, 10% van de graad 3 letsel heeft nog klachten na 1 jaar.
  • Oorzaken van blijvende last na verzwikking (minstens 3 maand):
  • Kraakbeenletsel
  • Blijvende ontsteking van het enkelgewricht met inklemming
  • Blijvend verhoogde verzwikkingsneiging= instabiliteit, die niet met kine kon worden opgevangen
  • Chronisch Pijnsyndroom
  • Occulte barst

Operatief

Een enkelverzwikking wordt in principe niet geopereerd.